Kazım SAĞLAM

(7 Nisan 2026, Salı)

"Eski hâl muhal; ya yeni hâl veya izmihlâl..."

- Said Nursi

Mütefekkirimiz bununla neyi kastetmiş olursa olsun elan dünyamızın ahvaline uygun bir tesbit.

Üzerinde idame-i hayat ettiğimiz yerküre, üzerimize tavan olan gök kubbe, gezegenler, galaksiler. Bizi ihata eden ne varsa hepsi bir değişim ve dönüşüm içinde.

Mevsimler değişiyor, peş peşe zelzeleler meydana geliyor. Yağışlar yer yer rahmet yerine felaketler getiriyor.

Kâinatın bu sıkışmışlığı zamanla nereye evrilecek, kıtalardaki iklim yer mi değiştirecek. Çöller ormanlık, ormanlıklar çöle mi dönüşecek...  Bunu ancak her şeyin sahibi yüce Allah belirleyecek. Biz seyirciyiz. Bu konularda dahlimiz olmaz. Ancak ibret alıp kendimize çekidüzen verebiliriz/vermeliyiz.

Sosyal-Siyasal Çalkantılar

Benî âdem olarak bizler nerelerde dolaşıyoruz, nereden nereye savruluyoruz veya nereden nereye yol almaktayız. Bu hususta hem insanlık tarihi açısından hem günümüz açısından değerlendirip kendimize bir istikamet belirlemeliyiz.

İnsanlığı/insaniyeti merkeze koyarak yol almak bizim için evla olandır. Gerçek anlamıyla insanilik/fıtratı koruma ile İslamilik örtüşür.

Ülke- Bölge İlişkileri

Beynelmilel siyasette, ülkelerin bölgesel ilişkileri/ iş birlikleri, büyük bir ehemmiyet arzeder. Eğer düzgün bir yere oturursa/ oturtulursa, dünya siyasetinde ülkeyi besleyici olur. Yok yanlış bir zemine oturtulursa büyük güçlerin oyuncağı haline gelir.

İslam coğrafyasının, halkı Müslüman ülkelerin, elan bu konuda durumlarını incelemek çok mühimdir.

Maalesef istenilen seviyede değildir. 20-30 seneye göre kısmi bir iyileşme veya kısmı görüşmeler var.

Türkiye'nin içinde olduğu uluslararası kuruluşlar var, ama bunların ciddi fonksiyon icra ettiği söylenemez. Bu konuda evvela bir ön çalışma yapılmalı.

Zihni bir birlik nasıl sağlanır onun üzerinde durulmalıdır. Düşünsel birlik sağlanmadan mecburi birliktelikler durumalışa göre değişebilir. Kalıcı olamazlar.

İslam dünyasının bugüne kadar süregelen uygulaması; Hz. Peygamberin vefatından sonra ilk 30 senelik kamil manada hilafetten sonra - onun da bazı eksiklikleri var- yapılan siyasi yanlışlıklar, eksiklikler var. Onlardan ders çıkararak yol almaklık yerine durmadan geçmişin yanlış siyasi uygulamaları öne sürerek bahanelere sığınmak moda haline gelmiştir.

Emevi dönemi saltanatının eksik ve kayırmacı siyasetinden ders almak yerine durmadan oraya atıflar yaparak siyaset gütmek. Bir yere saplanıp kalmaktan öte bir mana ifade etmez.

Tarihte olanlardan ders çıkarmakla tarihteki herhangi bir olaya bağlanarak oradan bugünkü dünya siyasetini değerlendirmek, yönlendirmek ve o tür bir siyaset gütmek arasındaki inceliği kavramak.

TOPLUMSAL VE KÜRESEL KARGAŞA VE ÇÖZÜM YOLLARI -2

Aile- Akraba- Aşiret İlişkileri

Kişi ile ailesi arasında da kopmaz kopamaz bağ/lar vardır.

Aile, geniş bir mefhum. Çekirdek aileden başlar, geniş akrabaya kadar uzanır. Bu bağ ve irtibat ne kadar genişlerse bizi muhafaza etme veya kuşatmada o kadar ehemmiyet taşır.

Ailenin her ferdine karşı vazife - sorumluluk farklıdır. Bunların nasıl oluşu bize yüce Rabbimiz beyan buyurmuştur. Lokman suresi bize bu hususta rehberlik eder.

"Hani bir zaman Lokman, oğluna öğüt vererek demişti ki: "Yavrucuğum! Allah'a ortak koşma, çünkü Allah'a ortak koşmak (şirk), elbette büyük bir zulümdür.

Gerçi biz insana, anasına ve babasına itaati de tavsiye ettik. Anası her gün biraz daha güçsüz düşerek karnında taşımıştır.  Onun sütten ayrılması da iki yıl içindedir. (Biz insana): "Bana (şükret), anana ve babana da (teşekkür et)" diye de tavsiye ettik. Dönüş, ancak Banadır.

Bununla beraber eğer her ikisi de bilmediğin bir şeyi, Bana ortak koşman hususunda seni zorlarsa, onlara itaat etme. Fakat dünyada onlarla iyi geçin ve Bana yönelenlerin yolunu tut. Sonra dönüşünüz ancak Banadır. O zaman Ben de size yaptıklarınızı haber vereceğim.

"Yavrucuğum! Haberin olsun ki, yaptığın bir hardal tanesi ağırlığınca olsa da bir kaya içinde veya göklerde yahut yerin dibinde gizlense, Allah onu getirir, mizanına kor. Çünkü Allah en ince şeyleri bilir, her şeyden haberdardır."

"Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir."

"Hem insanlara karşı avurdunu şişirme (kibirlenme) ve yeryüzünde çalımla yürüme. Çünkü Allah övünen ve kuruntu edenlerin hiçbirini sevmez.

Yürüyüşünde tabii ol, sesini alçalt, çünkü seslerin en çirkini elbette eşeklerin sesidir. "  (Lokman suresi 13-19).

Toplumsal ve küresel kargaşa, kaos, savaş, sömürü, adaletsizlik, ekonomik ve sosyal dengesizlikler, baskılar, zulümler... Dünyamızı sarmış durumda.

Bunların müsebbipleri ve mağdurları, bozguncu başı Trump ve onun yavrusu Netanyahu başta olmak üzere herkes müşteki...

Dünyada kim ne kadar tahripçilik yapıyorsa, o, en çok toplumsal ve küresel bozgunculuktan şikâyet ediyor.

Kapitalist dünya sosyalist dünyayı suçluyor, sosyalist dünya kapitalist dünyayı suçluyor.

ABD; Çin'i, Rusya'yı, İran'ı vb. suçluyor. Çin, Rusya İran vb. ABD'yi İngiltere'yi, AB'yi ve peyklerini suçluyor.

İşin aslı bu iki blok birbirini besliyor.

Bu tarz ayrı bir yönlendirme sanatı.

Herkesten çok adalet, hak, hukuk, insan hakları, barış, uzlaşı, toplumsal ve küresel uzlaşma ve uyuşma diyerek haykırınca, sanki suçlarını kapatmış olurlar.

Bu tarz suçu örtme ve perdeleme, bir yere kadar tolere edilir, belli bir zaman insanları inandırabilir veya mazlum ve mağdurları uyutabilir. Ama mızrak çuvala sığmamaya başlayınca artık zalimlerin, perdeleyici ve saptırıcıların yüzündeki maskeler düşmeye başlar.

Dünyamız elan bu haksızlığın en âlâsını yaşıyor.

Olmakta olanları anlamak için bazı tesbitlerde bulunma gereğini duyuyorum. Bunlar gerçekleşmeden haksızlıkların önü alınamaz.