Kazım SAĞLAM

(2 Mayıs 2026, Cumartesi)

Konunun anlaşılması için veya anlatabilmem için önce İslamî Hareketlerden kastımız nedir, bunların tasnifi nasıl tesbit edilir veya edilmelidir. Sonra arayışlardan neyi kast ediyoruz, nasıl arıyoruz, arayış sonunda vardığımız sonuca göre bir yapılanma veya inşa nasıl olur. Bütün bunlardan sonra hayatımızın her anı bir imtihan fakat bir hareketin içinde olmaklığımızın getirdiği ilave imtihan nedir?

Konunun başlığı bütün bunları muhtevidir.

İslamî Hareketler

Konunun anlaşılması için önce, bazı kavramları yerli yerince oturtmamız lazım.

İslamî hareket; iki kavramı ihtiva eder, biri İslamîlik diğeri Hareket.

Sübutu ve delaleti kat'i nasslarımız İslamîliğimizi belirler. Kur'an-ı kerim, Sahih sünnet. Şer'i delil olarak kabul edilen icma ve kıyas da Müslümanların üzerinde ittifak ettikleri hususlardır.

Nasslarımızın iki önemli hususiyetleri var; sübut ve delalet.

(20 Nisan 2026, Pazartesi)

Bir ailenin seyri dolayısıyla, sosyal bir değerlendirme olarak da okunabilir.

Köyden kente göç eden geniş bir aile/akraba topluluğu;

Çoğu Anadolu insanın meskûn olduğu kenar mahallede bir semte yerleşirler.

Çok mütevazı bir hayat yaşamaya başlarlar.

Çocuklarını geçindirmek için çalışır, ama daha çok inandığı idealler uğruna zamanını harcarlar.

Çocukları iyi okulda okuyamazlar, hem maddi imkanı buna uygun değil hem de inandıkları, bu tür şeylere müsaade etmez.

Geniş ailenin çocuklar büyür, değişik meslekler edinirler.

Kimi doktor olur, kimi mühendis, kimi hukukçu, kimi iş adamı, kimi akademisyen...

Bu yeni yetişen gençlerin hayat standartları iyileşir.

Başka başka semtlere, şehirlere hatta yurt dışına yerleşenler olur.

Gittikleri yerlerde yeni yeni çevreler edinirler. Yeni arkadaşlıklar, yeni alışkanlıklar.

(7 Nisan 2026, Salı)

"Eski hâl muhal; ya yeni hâl veya izmihlâl..."

- Said Nursi

Mütefekkirimiz bununla neyi kastetmiş olursa olsun elan dünyamızın ahvaline uygun bir tesbit.

Üzerinde idame-i hayat ettiğimiz yerküre, üzerimize tavan olan gök kubbe, gezegenler, galaksiler. Bizi ihata eden ne varsa hepsi bir değişim ve dönüşüm içinde.

Mevsimler değişiyor, peş peşe zelzeleler meydana geliyor. Yağışlar yer yer rahmet yerine felaketler getiriyor.

Kâinatın bu sıkışmışlığı zamanla nereye evrilecek, kıtalardaki iklim yer mi değiştirecek. Çöller ormanlık, ormanlıklar çöle mi dönüşecek...  Bunu ancak her şeyin sahibi yüce Allah belirleyecek. Biz seyirciyiz. Bu konularda dahlimiz olmaz. Ancak ibret alıp kendimize çekidüzen verebiliriz/vermeliyiz.

Sosyal-Siyasal Çalkantılar

Benî âdem olarak bizler nerelerde dolaşıyoruz, nereden nereye savruluyoruz veya nereden nereye yol almaktayız. Bu hususta hem insanlık tarihi açısından hem günümüz açısından değerlendirip kendimize bir istikamet belirlemeliyiz.

İnsanlığı/insaniyeti merkeze koyarak yol almak bizim için evla olandır. Gerçek anlamıyla insanilik/fıtratı koruma ile İslamilik örtüşür.

Ülke- Bölge İlişkileri

Beynelmilel siyasette, ülkelerin bölgesel ilişkileri/ iş birlikleri, büyük bir ehemmiyet arzeder. Eğer düzgün bir yere oturursa/ oturtulursa, dünya siyasetinde ülkeyi besleyici olur. Yok yanlış bir zemine oturtulursa büyük güçlerin oyuncağı haline gelir.

İslam coğrafyasının, halkı Müslüman ülkelerin, elan bu konuda durumlarını incelemek çok mühimdir.

Maalesef istenilen seviyede değildir. 20-30 seneye göre kısmi bir iyileşme veya kısmı görüşmeler var.

Türkiye'nin içinde olduğu uluslararası kuruluşlar var, ama bunların ciddi fonksiyon icra ettiği söylenemez. Bu konuda evvela bir ön çalışma yapılmalı.

Zihni bir birlik nasıl sağlanır onun üzerinde durulmalıdır. Düşünsel birlik sağlanmadan mecburi birliktelikler durumalışa göre değişebilir. Kalıcı olamazlar.

İslam dünyasının bugüne kadar süregelen uygulaması; Hz. Peygamberin vefatından sonra ilk 30 senelik kamil manada hilafetten sonra - onun da bazı eksiklikleri var- yapılan siyasi yanlışlıklar, eksiklikler var. Onlardan ders çıkararak yol almaklık yerine durmadan geçmişin yanlış siyasi uygulamaları öne sürerek bahanelere sığınmak moda haline gelmiştir.

Emevi dönemi saltanatının eksik ve kayırmacı siyasetinden ders almak yerine durmadan oraya atıflar yaparak siyaset gütmek. Bir yere saplanıp kalmaktan öte bir mana ifade etmez.

Tarihte olanlardan ders çıkarmakla tarihteki herhangi bir olaya bağlanarak oradan bugünkü dünya siyasetini değerlendirmek, yönlendirmek ve o tür bir siyaset gütmek arasındaki inceliği kavramak.